Σάββατο, 5 Νοεμβρίου 2016

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ "ΘΑΛΑΣΣΑ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΜΟΥ ΕΡΩΤΑΣ"

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΤΙΚΗ  ΣΥΛΛΟΓΗ του Καπετά -Γιώργου Σπηλιώτη
«ΘΑΛΑΣΣΑ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΜΟΥ ΕΡΩΤΑΣ»
ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ
Γράφει ο Γεράσιμος Μ. Λυμπεράτος.
liberty%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b1%cf%83038Για πολλούς είναι άγνωστο που οφείλεται η συμπάθεια για την «ναυτική ποίηση». Ίσως να οφείλεται στην ιδαιτερότητά της που ταυτίζεται με το επάγγελμα του ναυτικού. Ίσως και στον μεγάλο μας πρωτοπόρο ποιητή της θάλασσας και των ναυτικών Ν. Καβαδία, που ήταν αιτία να διαμορφωθεί η «ναυτική ποίηση» και περισσότερο να απλωθεί σε ευρύτερες μάζες του Ελληνικού λαού. Γιατί πολύ καλά γνωρίζουμε πως δεν μπορεί να γράψει κάποιος ναυτική ποίηση αν πρώτα δεν έχει λουστεί το γαλάζιο των ωκεανών, δεν έχει γευθεί την αλμύρα των ωκεανών, δεν έχει αναμετρηθεί με την αγριότητά τους, δεν τους έχει βλαστημήσει και δεν έχει κάνει το σταυρό του πολλές φορές.  Ωστόσο όσοι είχαν  συγγενή ναυτικό ή φίλο ναυτικό, ξέρουν από πρώτο χέρι πως κάθε αφήγησή τους, τους άφηνε  μ ανοικτό το στόμα. Ιδιαίτερα για τα μικρά παιδιά ο «ναυτικός» ήταν ας πούμε ο αγαπημένος τους ήρωας και τα αφηγήματά τους τα άκουγαν μαγεμένα με την ίδια σοβαρότητα που άκουγαν το δάσκαλό τους όταν παράδιδε μαθήματα ιστορίας.  

Κι όμως δεν ήταν εύκολο ν ακούς ναυτικές ιστορίες. Δεκάδες οι άγνωστες λέξεις, (παλινόρι, τσόβενο, σκάπουλος, ματσακόνι, μπίντες, καμπούνι) λίγες από αυτές τις λέξεις. Μα σαν αφηγούνταν οι ναυτικοί όλοι κρεμόσαντε από τα χείλη τους. Τι ήταν αυτό όμως που περιέκλειναν οι αφηγήσεις των καπεταναίων, των γραμματικών, των ναυτικών γενικότερα; Λέμε,  πρώτα απόλα η περιπέτεια, η εξωτική εξιστόρηση, η γοητεία των ταξιδιών η εμπειρία που αποκόμιζαν από τα μακρινά τους ταξίδια. Κάθε λιμάνι και κάτι το πρωτόγνωρο. Μα ήταν κι άλλα, η βάρδια, η μοναξιά, η μίζερη ζωή του πληρώματος και τα καθημερινά προβλήματα,  η επίλυσή τους,  η φουρτούνα, οι Φάροι, το ναυάγιο.
Περίπου μέσα σ΄ αυτά τα πλαίσια αναδύει και η ποιητική φωνή του Καπετά- Γιώργου Σπηλιώτη, που εργάστηκε για αρκετά χρόνια  ως ναυτικός -Καπετάνιος αλλά κι ως μετανάστης. Που  τον ευνόησε η θεά τύχη να περνά τα γηρατειά στην όμορφη Κεφαλονιά κι ασταμάτητα να γράφει ποιήματα και να συγγράφει. Σ΄ αυτή τη μεγάλη ποιητική ναυτική έκφραση, ασφαλώς ανήκουν και τα ποιήματα του Καπετά- Γ. Σπηλιώτη, o οποίος εξακολουθεί ως τα σήμερα να εκδίδει ποιητικές συλλογές όπου μέσα από αυτές αναβιώνουν συναισθήματα γεγονότα και εμπειρίες που προσφέρονται στο ευρύτερο κοινό για να εμπλουτίσει τις γνώσεις του.
Καπετά-γιώργος Σπηλιώτης

Μία από αυτές τις ποιητικές συλλογές είναι και  «ΘΑΛΑΣΣΑ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΜΟΥ ΕΡΩΤΑΣ» ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ   που μας απεστάλει από τον ίδιο τον ποιητή. Η Συλλογή αυτή - που να σημειωθεί είναι γραμμένη στο πολυτονικό σύστημα- αποτελείται από τις ενότητες: ΠΡΟΛΟΓΟΣ,ΘΑΛΑΣΣΑ ΞΕΛΟΓΙΑΣΤΡΑ, ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ, ΑΓΓΙΓΜΑ ΨΥΧΗΣ, ΚΡΙΤΙΚΕΣ, ΛΟΞΟΔΡΟΜΙΚΗ ΡΟΤΑ. Οι βρυσούλες γνώσης σαν μια πρώτη αρχή σήμερα αναρτούν 5 ποιήματα από την δεύτερη ενότητα  της συλλογής (Θάλασσα Ξελογιάστρα) επιφυλασσόμενοι στο μέλλον να επανέλθουμε στην ποίηση του Καπετά-Γ. Σπηλιώτη αναρτώντας κι άλλα ποιήματα από τις άλλες ενότητες της ποιητικής συλλογής του. Τέλος εκείνο που κρατάμε από το συνολικό έργο του Καπετά-Γ. Σπηλιώτη είναι  το «ταξίδι» που νοερά μας προσφέρουν οι στίχοι του στα πέρατα της οικουμένης. Ένα πολύ μα πάρα πολύ ενδιαφέρον ταξίδι.          
και       ΚΡΙΤΙΚΗ  ΕΠΙ ΤΗΣ  ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ   
«ΘΑΛΑΣΣΑ, Ο ΜΕΓΛΑΟΣ  ΕΡΩΤΑΣ  ΜΟΥ»
Του Καπετά – Γιώργου Σπηλιώτη
(Δημοσιεύτηκε στο 107 Τεύχος Λιμενικά Χρονικά 2016)
Ο φίλος – ποιητής Γιώργος  Σπηλιώτης έρχεται και πάλι κοντά μας για να μας ξεναγήσει στους θαλασσινούς ορίζοντες, τραγουδώντας σε πολυάριθμους τόνους  τους καημούς, τις χαρές και τις εμπειρίες του από τη θάλασσα, τους ανθρώπους της  και όχι μόνο.  Η 7η  στη σειρά ποιητική συλλογή του,  εμπνευσμένη από την αλμυρή ανάσα του πόντου και των ταξιδιών, με τον εύγλωττο τίτλο «Θάλασσα, ο μεγάλος  Έρωτάς μου» , πιστεύω ότι αποτελεί την σπουδαιότερη προσφορά του ποιητή μέχρι σήμερα, γιατί στην έμπνευσή του μετουσιώνει συναίσθημα και εμπειρία, αποκαλύπτοντας μία προσωπική και αξιόλογη λυρική δημιουργία.
Το πλούσιο και ποικίλο υλικό του βιβλίου, με 66 συνολικά ποιήματα, ταξινομείται σε επτά ενότητες, που είναι οι εξής: Α’ «Πρόλογος», Β’  «Θάλασσα Ξελογιάστρα», Γ’ «Της  Ξενιτιάς ο Νόστος»,  Δ’ «Ιστορικά»,  Ε’ «Άγγιγμα Ψυχής», Ζ’ «Αφιερώσεις»,  ΣΤ’ «Κριτικές».  
Οι ενότητες Β – Ε φιλοξενούν  τα ποιήματα. Στον «Πρόλογο»  (σελ. 7-10) ο ποιητής Φώτης  Παυλάτος πραγματοποιεί μία βαθιά  ενδοσκόπηση  και ανάλυση του έργου του Γιώργου Σπηλιώτη,  προσεγγίζοντας τις  θαλασσινές και τις άλλες εμπνεύσεις  με ιδιαίτερα εύστοχες επισημάνσεις.
 Στη 2η ενότητα «Θάλασσα ο Μεγάλος Έρωτάς μου»  (31  ποιήματα),  ο ποιητής αναβιώνει με πάθος τον έρωτά του με τη θάλασσα και μας  ξεναγεί στην  απεραντοσύνη του υγρού στοιχείου,  συντροφιά με το συναίσθημα του πόντου  και τη λαχτάρα του νόστου στην πατρώα γη.
Στο πελαγίσιο αρμένισμά του ο Γιώργος  Σπηλιώτης,  με αδρές πινελιές,  μας  μεταφέρει στη γέφυρα του καραβιού:  
« Ο τιμονιέρης όρθιος το μπούσουλα κοιτά,
με μάτια ορθάνοιχτα κρατά την πλώρη στην πορεία.
Απ’ έξω στη βαριδιόλα ο σκάπουλος στ’ αγνάντεμα
μπας και κροσάρουμε  κανένα πλοίο.
Απόλυτη σιγή μέσα στην κρύα νύχτα
πυκνό σκοτάδι, θάλασσα, ουρανός, μαγεία,
με μόνη εναλλαγή του φεγγαριού
το γλίστρημα ανάμεσα στ’ ατέρια.»
(«Στη γέφυρα του πλοίου βάρδια 12-4» σελ. 22).

Στην 3η  ενότητα «Της  Ξενιτειάς ο Νόστος» (7 ποιήματα),  ο ποιητής  ανοίγει τους ορίζοντές του και ο λόγος του γίνεται πλατύς και κοσμοπολίτικος. Θέματα και συναισθήματα από τον έναν στους πολλούς και από τους πολλούς στο σύνολο.  Προσωπικές εξομολογήσεις,  νοσταλγία και φιλική προσέγγιση στον παγκόσμιο και ατομικό ανθρώπινο πόνο.
Ο  νόστος ολόκληρος στο ποίημα «Χριστουγεννιάτικο Εσπέρας»:

«Ήταν Χριστούγεννα που γύρναγες στο χωριό
την ώρα που κτυπούσαν οι καμπάνες.
Το δρόμο ροβολούσες τ’ ανηφορικό
καμάρωναν που σ’ έβλεπαν οι μάνες.
Βρήκες τη  γιάγια στο κατώφλι του σπιτιού
νά  ‘χουνε πέσει χιόνια στο κεφάλι
κι ο γέροντας ο σκύλος  σύντροφος παντού
εκούνα την ουρά του αγάλι – αγάλι.»  (σελ. 66).

Τα  10 ποιήματα της 4ης ενότητας  «Ιστορικά»  διαποτίζονται από το φίλτρο της αναμνηστικής ιστορικής έμπνευσης  και αναφέρονται σε γεγονότα, πράξεις και πρόσωπα, που πέρασαν από την πύλη της ιστορίας:
«Πάνω στις  χιονισμένες πλαγιές των βουνών,
μαυροφορεμένες γυναίκες της Ηπείρου
φορτωμένες το βαρύ φορτίο της προσφοράς,
της προσφοράς και του γυναικείου καθήκοντος…»
( «Η Γυναίκα στο Αλβανικό Μέτωπο  1940», σελ. 75.)

Τέλος η 5η ενότητα «Άγγιγμα Ψυχής»  (17 ποιήματα),  είναι ένα δυναμικό, λυρικό, στοχαστικό και βιωματικό ξέσπασμα του ποιητή, που αγγίζει τον άνθρωπο, τον συνάνθρωπο, τον Έλληνα και τον πολιτισμό του.   Επιλέγω ένα προσωπικό, τρυφερό ποίημα με τίτλο  «Ορφέας»,  που ο ποιητής το αφιερώνει στον έγγονό του Αλέξανδρο,  από το γιό του τον Απόλλωνα:

«Εσένα δεν σε ύμνησε ο Ησίοδος,γ
Γιε του Απόλλωνα, γιέ της Καλλιόπης,
αφού σ’ απέκτησαν χρόνους πολλούς
μετά τον Όμηρο κατοπινούς αιώνες.
Στην Ελευσίνα βρήκα τα ίχνη σου
μέσα στ’ Άγια Μυστήριά σου…
Ότι απέμειναν βέβαια… ερείπια φανατισμού
κάποιου θεού ξενόφερτης μυθολογίας.» (σελ.102).

Η ενότητα «Αφιερώσεις»  αποτελείται από 12 ποιήματα που λογοτέχνες έχουν αφιερώσει στον ποιητή, ενώ στις  «Κριτικές» καταχωρίζονται 6 κριτικές λογοτεχνών, που γράφτηκαν πριν τυπωθεί σε βιβλίου η παρούσα συλλογή.  Σε  αρκετά ποιήματα ο ποιητής,  με σύντομες υποσημειώσεις του, ενημερώνει τον αναγνώστη για λίγο ή πολύ άγνωστα γεγονότα, που αναφέροντα  στα ποιήματα αυτά.
Η ποιητική συλλογή «Θάλασσα ο Μεγάλος Έρωτά μου» του Γιώργου  Σπηλιώτη είναι μία πολύμορφη και βαθυστόχαστη ποιητική σύνθεση,  που με τους συμβολισμούς και τις υπερπτήσεις  της αποκαλύπτει την ποιητική ωριμότητα του ποιητή.
Κώστα Μιχ.  Σταμάτης
Υποναύαρχος Λ.Σ. (ε.α.)
Λογοτέχνης                                                        

Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου