Σήμα Facebook

ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΚΙΑΦΗΣ | κινητο 6907471738


Porosnews

Porosnews

ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΠΟ ΠΟΡΟ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ

ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΠΟ ΠΟΡΟ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ
Συνεχή Ροή Ειδήσεων από το νησί

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

Νεα απο την Επαρχο Ιθακης κα Σμ. Σαρδελή

 


Πολύ σημαντική και θετική εξέλιξη στο ΑΠ 125145/16.11.2026 , (ΑΠ ΕΑΜ 7323/16.11.2026).έγγραφο αίτημά μου για την επιστροφή της μαρμάρινης ρωμαϊκής σαρκοφάγου με την άμεση έγγραφη απάντηση του Γενικού Διευθυντή
του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου
Δρ Κωνσταντίνος Νικολέντζο.
Συμφωνεί με το αίτημα μας και έχει την πρόθεση να εκθέσει το έργο, σε περίπτωση που επιθυμεί την παραχώρησή του, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο δεν έχει αντίρρηση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το κλινόμορφο
κάλυμμα σαρκοφάγου από την Ιθάκη, με αρ. ευρ. ΕΑΜ Γ1498 και παράσταση ανακεκλιμένου ζεύγους, φυλάσσεται σε Αποθήκη της Συλλογής Γλυπτών και απαρτίζεται από 3 μεγάλα τμήματα (ανδρική μορφή, γυναικεία μορφή με μέρος της κλίνης και το συγκολλημένο από τρία μικρότερα τμήματα κάτω μέρος του
στρώματος της κλίνης με τα άκρα πόδια της γυναικείας μορφής). Στο κάλυμμα της σαρκοφάγου ανήκει και μικρότερο θραύσμα του στρώματος και η ημίεργη κεφαλή της γυναικείας μορφής. Η αποσπασματική κατάσταση διατήρησης, το μεγάλο βάρος και ο όγκος του έργου δεν έχουν έως τώρα επιτρέψει τη συμπλήρωση και συγκόλλησή του, προκειμένου αυτό να εκτεθεί. Το συνολικό του μήκος φτάνει περίπου τα 2,70 μ.
Ο Αρχαιολόγος κος Γεράσιμος Λιβιτσάνης στο από 9 Νοεμβρίου 2026 μας δίνει τις εξής σημαντικές πληροφορίες για το εύρημα:
"Κάλυμμα σαρκοφάγου τύπου «κλίνης» ρωμαϊκής περιόδου από το Βαθύ Ιθάκης.
Το 1870 επισκέφθηκε την Ιθάκη ο αυλικός ακόλουθος της αυτοκράτειρας Ελισάβετ (Σίσσυ) της Αυστρίας και οργανωτής των ταξιδιών της Alexander Freiherr von Warsberg.
Ενδιαφέρθηκε τόσο για το συγκαιρινό του νησί και τους κατοίκους του, όσο και για τις αρχαιότητες. ακόλουθος της αυτοκράτειρας Το βιβλίο με τις εντυπώσεις του δημοσιεύθηκε το 1887 στη Βιέννη. Η Εικόνα 1 είναι η προμετωπίδα του. Κατά τη διαμονή του στην Ιθάκη, ο «προστάτης» του ήταν ο κύριος Δενδρινός, ένας από τους πλουσιότερους Ιθακήσιους, όπως γράφει, με μεγάλο σπίτι στην παραλία. Στη σελίδα 69 του βιβλίου του σημειώνει τα παρακάτω (Εικόνα 2) και μεταφράζω
από τα γερμανικά:
«Ωστόσο, αρχαιοελληνικά αντικείμενα μπορούν να βρεθούν και στο σημερινό Βαθύ. Για
παράδειγμα, πριν δύο χρόνια ανακαλύφθηκε στον κήπο της κατοικίας του Δενδρινού ένα
μεγάλο μαρμάρινο σύμπλεγμα που αναπαριστούσε έναν άνδρα και μια γυναίκα
μισοξαπλωμένους σε ανάκλιντρο, το οποίο φαίνεται πως είχε τοποθετηθεί πάνω σε ένα
ψηφιδωτό δάπεδο του οποίου σημαντικά τμήματα σώζονται. Το γλυπτό μεταφέρθηκε στην
Αθήνα, σύμφωνα με τη βάρβαρη τάση της σύγχρονης εποχής, η οποία δεν αφήνει τίποτα στη
θέση του, όπου θα φαινόταν καλύτερα από ό,τι σε οποιοδήποτε μουσείο του κόσμου.
Δαχτυλίδια, σφραγιδόλιθοι και νομίσματα βρέθηκαν μέσα σε τάφους στην ίδια περιοχή.»
Λόγω της ιδιότητάς του ως αρχαιολόγος του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, μπόρεσε να εντοπίσει σε αυτό αρχαιότητες με προέλευση την Ιθάκη. Τις δημοσίευσε σε άρθρο του στον τρίτο τόμο του
περιοδικού Κεφαλληνιακά Χρονικά των ετών 1978-1979. Στη σελίδα 68 κάτω περιγράφει αυτό το γλυπτό (Εικόνα 3) συμφωνώντας απόλυτα με την περιγραφή του Warsberg. Για φωτογραφία
του γλυπτού παραπέμπει σε δημοσίευμά του στο Αρχαιολογικό Δελτίον (με ένα λαθάκι στην παραπομπή στον πίνακα). Πράγματι, στο Αρχαιολογικόν Δελτίον Νο 29 του έτους 1974 στον πίνακα 3α εικονίζεται το γλυπτό, ένα κάλυμμα σαρκοφάγου ρωμαϊκής περιόδου (Εικόνα 4).
Το 2011 δημοσιεύθηκε ακόμη μια φορά το κάλυμμα με φωτογραφία του στο βιβλίο
της Άλκηστης Χωρέμη-Σπετσιέρη με τίτλο Τα νησιά του Ιονίου Πελάγους κατά τους Ιστορικούς Χρόνους, έκδοση της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας. Στη σελίδα 42-Εικ. 30 παρουσιάζεται ακόμη μια φορά το γλυπτό (Εικόνα 5).
Το 2021 επικοινώνησα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με την Προϊσταμένη του
Τμήματος Συλλογής Έργων Γλυπτικής του Εθνικού αρχαιολογικού Μουσείου (ΕΑΜ) Δρ. Δέσποινα Ιγνατιάδου. Της μετέφερα τις πληροφορίες που είχα αντλήσει από το βιβλίο του Warsberg σχετικά με τον ακριβή τόπο εύρεσης του γλυπτού και τη χρονολογία μεταφοράς του
στην Αθήνα. Μου απάντησε πως ο αριθμός ευρετηρίου 1498 που έφερε αντιστοιχούσε ιδανικά με μια χρονολόγηση εισαγωγής στο ΕΑΜ γύρω στο 1870. Μαζί με την Δρ. Ευρυδίκη Λέκου δημοσιεύθηκε το 1887 στη Βιέννη.
Σύμφωνα με τον Warsberg, λοιπόν, το γλυπτό βρέθηκε το 1868 στον κήπο της κατοικίας του
Δενδρινού, στο σημείο που σήμερα βρίσκεται το Επαρχείο Ιθάκης. Σήμερα το ακίνητο ανήκει
σε απόγονο της οικογένειας Δενδρινού με το επώνυμο Νικολαΐδη. Ο Warsberg δεν χάνει την
ευκαιρία να στηλιτεύσει, και μάλιστα σε τόσο πρώιμη εποχή, τη συνήθεια να μεταφέρονται τα
αρχαιολογικά ευρήματα στην Αθήνα και όχι να παραμένουν στον τόπο που βρέθηκαν.
Τις δεκαετίες του 1960-70 βρέθηκε στο Βαθύ ο αρχαιολόγος Πέτρος Γ. Καλλιγάς ο
οποίος επιμελούνταν την έκθεση του νέου, τότε, Μουσείου Ιθάκης. Λόγω της ιδιότητάς του ως
αρχαιολόγος του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, μπόρεσε να εντοπίσει σε αυτό
αρχαιότητες με προέλευση την Ιθάκη. Τις δημοσίευσε σε άρθρο του στον τρίτο τόμο του
περιοδικού Κεφαλληνιακά Χρονικά των ετών 1978-1979. Στη σελίδα 68 κάτω περιγράφει αυτό
το γλυπτό (Εικόνα 3) συμφωνώντας απόλυτα με την περιγραφή του Warsberg. Για φωτογραφία
του γλυπτού παραπέμπει σε δημοσίευμά του στο Αρχαιολογικό Δελτίον (με ένα λαθάκι στην
παραπομπή στον πίνακα). Πράγματι, στο Αρχαιολογικόν Δελτίον Νο 29 του έτους 1974 στον
πίνακα 3α εικονίζεται το γλυπτό, ένα κάλυμμα σαρκοφάγου ρωμαϊκής περιόδου (Εικόνα 4).
Το 2011 δημοσιεύθηκε ακόμη μια φορά το κάλυμμα με φωτογραφία του στο βιβλίο
της Άλκηστης Χωρέμη-Σπετσιέρη με τίτλο Τα νησιά του Ιονίου Πελάγους κατά τους Ιστορικούς
Χρόνους, έκδοση της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας. Στη σελίδα 42-Εικ. 30
παρουσιάζεται ακόμη μια φορά το γλυπτό (Εικόνα 5).
Το 2021 επικοινώνησα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με την Προϊσταμένη του
Τμήματος Συλλογής Έργων Γλυπτικής του Εθνικού αρχαιολογικού Μουσείου (ΕΑΜ) Δρ.
Δέσποινα Ιγνατιάδου. Της μετέφερα τις πληροφορίες που είχα αντλήσει από το βιβλίο του
Warsberg σχετικά με τον ακριβή τόπο εύρεσης του γλυπτού και τη χρονολογία μεταφοράς του
στην Αθήνα. Μου απάντησε πως ο αριθμός ευρετηρίου 1498 που έφερε αντιστοιχούσε ιδανικά
με μια χρονολόγηση εισαγωγής στο ΕΑΜ γύρω στο 1870. Μαζί με την Δρ. Ευρυδίκη Λέκα
εντόπισαν το γλυπτό στις αποθήκες και με προσκάλεσαν να πάω εκεί να το δω και να το
φωτογραφήσω. Πράγματι, τον Μάρτιο του 2022 πήγα στο ΕΑΜ και συνάντησα την Δρ.
Ιγνατιάδου, η οποία με συνόδευσε στις δαιδαλώδεις αποθήκες των γλυπτών και σε μια απώτατη
αίθουσα βρίσκεται το γλυπτό της Ιθάκης. Το μάρμαρο είναι σε καλή κατάσταση, αλλά η Δρ.
Ιγνατιάδου με διαβεβαίωσε πως τα τρία τμήματα του γλυπτού δεν είχαν συμπληρωθεί, ούτε
είχαν συγκολληθεί ποτέ, παρά τα όσα ισχυριζόταν ο Καλλιγάς στη δημοσίευσή του.
Φωτογράφησα τα κομμάτια του γλυπτού όσες φορές ήθελα παρουσία της Δρ. Ιγνατιάδου
(Εικόνα 6). Οι διαστάσεις του καλύμματος είναι οι εξής: μήκος περίπου 2,70μ, ύψος 1,15μ και
πλάτος (βάθος) 1,05μ. Χρονολογείται στον 3ο αιώνα μ.Χ.
Την ουσία των παραπάνω πληροφοριών δημοσίευσα πρόσφατα σε επιστημονικό άρθρο
με τίτλο «In the Shadow of Odysseus. A history of archaeological research, and contract
archaeology in Ithaca»"
( Η φωτογραφία του γλυπτού είναι της κας Αννίτας Μωραΐτου)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου